W dniu 25 marca br. miałam przyjemność wziąć udział w seminarium naukowym zorganizowanym przez Wyższą Szkołę Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie.
Spotkanie było okazją do zapoznania się z aktualnymi wynikami badań projektu dotyczącego równości płci, funkcjonowania studentów na rynku pracy oraz wpływu nowych technologii na kształtowanie tożsamości.
Celem praktycznym projektu była identyfikacja wyzwań i barier, z którymi borykają się studenci i studentki w trakcie jednoczesnego kształcenia i pracy oraz zaproponowanie rekomendacji działań wspierających równość płci na etapie edukacji i przejścia na rynek pracy, skierowanych do rzeszowskich uczelni oraz pracodawców.
Do badania zaproszono cztery uczelnie w Rzeszowie w tym Politechnikę Rzeszowską.
Seminarium obejmowało swą tematyką dwa obszary badawcze, które pokrótce przedstawiam poniżej.
Obszar badawczy I
Płeć (nie)znacząca?
Badania nad systemami wsparcia kariery studentów w Rzeszowie z perspektywy tożsamości płciowej
(lic. Marlena Szczur)
Wystąpienie koncentrowało się na analizie zależności pomiędzy wynikami akademickimi a aktywnością zawodową studentów, z uwzględnieniem różnic płciowych.
Najważniejsze wnioski z badań:
- ponad połowa studentów łączy studia z pracą zawodową,
- mężczyźni częściej stawiają na zdobywanie doświadczenia zawodowego – nawet kosztem ocen,
- kobiety (szczególnie na kierunkach inżynieryjnych) częściej odczuwają presję udowodnienia kompetencji i koncentrują się na wynikach w nauce,
- łączenie pracy i studiów wpływa negatywnie na zdrowie fizyczne i psychiczne studentów,
- pojawiają się trudności organizacyjne po stronie uczelni (np. brak elastyczności w zakresie indywidualnego toku studiów),
- część studentów doświadcza nierówności społecznych, dyskryminacji i ksenofobii.
Wnioski praktyczne:
Badanie wskazuje na potrzebę:
- większej elastyczności systemu kształcenia,
- wsparcia studentów pracujących,
- działań na rzecz równości płci i wyrównywania szans w środowisku akademickim i na rynku pracy.
Obszar badawczy II
Antygeneratory tożsamości
Jak narzędzia GenAI reprodukują nierówności płciowe?
(lic. Dominik Stojak)
Drugie wystąpienie dotyczyło wpływu generatywnej sztucznej inteligencji (GenAI) na sposób przedstawiania tożsamości płciowej.
Kluczowe obserwacje:
- narzędzia GenAI mają tendencję do powielania stereotypów płciowych,
- w wizualizacjach karier dominuje wizerunek:
- mężczyzn,
- osób jasnoskórych,
- tożsamości płciowe są przedstawiane w sposób schematyczny (np. poprzez wygląd zewnętrzny – kolor włosów, piercing),
- uproszczone reprezentacje mogą prowadzić do utrwalania nierealistycznych wzorców społecznych.
Znaczenie badań:
Wyniki wskazują, że rozwój AI powinien uwzględniać:
- eliminowanie uprzedzeń algorytmicznych,
- większą różnorodność reprezentacji,
- odpowiedzialne projektowanie narzędzi cyfrowych.
Udział w seminarium pozwolił spojrzeć jego uczestnikom na kwestie równości, dobrostanu studentów oraz wpływu technologii z nowej perspektywy. Poruszone tematy są szczególnie istotne w kontekście działań na rzecz budowania środowiska akademickiego opartego na wartościach, inkluzywności i odpowiedzialności społecznej.
